Η άποψη του ΕΑΚ - ΣΑΚ ΗΛΠΑΠ σχετικά με την αιφνίδια εξαγγελλία του Κυρανάκη για κατάργηση των τρόλεϊ Αθήνας.
Η Αθήνα, μια πόλη που ζει και αναπνέει μέσα από τις αστικές συγκοινωνίες της, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο έντονων συζητήσεων και αντιπαραθέσεων. Αυτή τη φορά, η αφορμή είναι τα τρόλεϊ — το οικολογικό και διαχρονικά αξιόπιστο μέσο μεταφοράς — και οι δηλώσεις αλλά και οι κινήσεις του Υπουργείου Μεταφορών με την εξαγγελία για κατάργηση των τρόλεϊ.
Οι τελευταίες εξελίξεις
Η Ένωση Εργαζομένων ΗΛΠΑΠ κατηγορεί την ηγεσία του Υπουργείου Μεταφορών ότι προωθεί μια σταδιακή κατάργηση των τρόλεϊ, χωρίς επαρκή τεχνική και οικονομική τεκμηρίωση. Όπως υποστηρίζουν οι εργαζόμενοι, τα τρόλεϊ είναι 100% ηλεκτροκίνητα, λειτουργούν χωρίς ανάγκη φόρτισης ή ειδικών σταθμών, και το κόστος λειτουργίας τους είναι σημαντικά χαμηλότερο από τα νέα ηλεκτρικά λεωφορεία με μπαταρίες.
Αφορμή για την έκρηξη αντιδράσεων ήταν πρόσφατες αποφάσεις που — σύμφωνα με την Ένωση — ανοίγουν τον δρόμο για την αντικατάσταση των τρόλεϊ από ηλεκτρικά λεωφορεία, παρά το γεγονός ότι οι υπάρχουσες υποδομές εναέριας τροφοδότησης προσφέρουν ήδη μια σταθερή και οικολογική λύση.
Η στάση του Προέδρου και το θέατρο του παραλόγου;
Κατά την άποψη πολλών — και σίγουρα σύμφωνα με μια πιο κριτική ανάγνωση — το σκηνικό που στήνεται γύρω από τα τρόλεϊ θυμίζει θέατρο του παραλόγου. Υποψίες υπάρχουν ότι ο Πρόεδρος της Ένωσης γνώριζε εκ των προτέρων την κατεύθυνση που θα έπαιρνε η κυβέρνηση. Αν αυτό ισχύει, τότε οι σημερινές εντάσεις, οι δημόσιες καταγγελίες και οι πολιτικές κορώνες μπορεί να μην είναι τίποτε άλλο παρά ένα καλά σκηνοθετημένο παιχνίδι ρόλων.
Ένα παιχνίδι στο οποίο όλοι οι εμπλεκόμενοι — κυβέρνηση, συνδικάτο, διοικήσεις — κρατούν τον ρόλο τους, ώστε να φανεί προς τα έξω ότι συγκρούονται, ενώ στην πραγματικότητα ο δρόμος προς την αλλαγή έχει ήδη χαραχτεί από καιρό. Η ερώτηση που μένει αναπάντητη είναι: Ποιος πραγματικά ωφελείται από αυτήν την παράσταση;
Πολιτική και κοινωνική διάσταση
Το ζήτημα ξεπερνά τα όρια μιας τεχνικής διαμάχης. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις για τη δημόσια συγκοινωνία, την ισορροπία ανάμεσα σε πολιτικές επιλογές και τεχνολογικά δεδομένα, αλλά και την ικανότητα του συνδικαλισμού να ασκεί πίεση χωρίς να υπονομεύει τον διάλογο.
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Μεταφορών φαίνεται να ποντάρει στην ανανέωση του στόλου με νέες τεχνολογίες, χωρίς όμως να έχει δημοσιεύσει μια ολοκληρωμένη μελέτη σύγκρισης κόστους–οφέλους ανάμεσα στα τρόλεϊ και τα ηλεκτρικά λεωφορεία. Αυτή η έλλειψη διαφάνειας αφήνει χώρο για υποψίες, αλλά και για πολιτικά παιχνίδια.
Τα επιχειρήματα των εργαζομένων
Οι οδηγοί και τεχνικοί του ΗΛΠΑΠ επισημαίνουν ότι:
- Τα τρόλεϊ λειτουργούν με απευθείας ηλεκτροδότηση και δεν απαιτούν φόρτιση, εξαλείφοντας χρόνους αναμονής και ανάγκες για νέες υποδομές.
- Το λειτουργικό τους κόστος είναι χαμηλότερο, ενώ η διάρκεια ζωής τους υπερβαίνει εκείνη πολλών σύγχρονων λεωφορείων.
- Η απόσυρσή τους θα σημάνει σπατάλη επενδύσεων σε υποδομές που έχουν κοστίσει εκατομμύρια ευρώ.
- Η αντικατάστασή τους με μπαταριοκίνητα λεωφορεία μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο αποδοτική και οικολογική σε βάθος χρόνου.
Η λύση των τρόλεϊ με φόρτιση εν κινήσει (In-Motion Charging, IMC).
Μια τεχνολογία που κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη είναι τα τρόλεϊ με φόρτιση εν κινήσει (In-Motion Charging, IMC). Πρόκειται για σύγχρονα υβριδικά τρόλεϊ, εξοπλισμένα με μπαταρίες που φορτίζονται ενώ κινούνται μέσω των υπέργειων καλωδίων, αλλά μπορούν να κινηθούν και εκτός δικτύου όταν χρειάζεται. Έτσι, διατηρούν την υψηλή ενεργειακή απόδοση των παραδοσιακών τρόλεϊ, ενώ αποκτούν την ευελιξία των ηλεκτρικών λεωφορείων.
Πλεονεκτήματα της τεχνολογίας IMC:
- Χρειάζονται μικρότερες μπαταρίες, άρα είναι ελαφρύτερα και πιο αποδοτικά.
- Μπορούν να επεκτείνουν τη διαδρομή τους χωρίς την ανάγκη νέας καλωδιακής υποδομής.
- Ελαχιστοποιούν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα που συνεπάγεται η κατασκευή και αντικατάσταση μεγάλων μπαταριών.
- Επιτρέπουν την αναβάθμιση υφιστάμενων δικτύων χωρίς τεράστιο κόστος.
Σε πόλεις όπως το Arnhem (Ολλανδία), το Eberswalde (Γερμανία) και το Gdynia (Πολωνία), η υιοθέτηση IMC τρόλεϊ έχει αυξήσει την αποδοτικότητα και έχει μειώσει την εξάρτηση από σταθερά καλώδια, χωρίς να χαθούν τα πλεονεκτήματα του υπάρχοντος συστήματος.
Ένας σημαντικός προμηθευτής, η Σόφια (Βουκουρέστι), υπέγραψε σύμβαση για την προμήθεια 100 Solaris Trollino 12, ύψους περίπου 60 εκατομμυρίων ευρώ. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 600.000 € ανά όχημα (βάση), χωρίς να περιλαμβάνει πιθανές εκπτώσεις, ειδικές προδιαγραφές ή πρόσθετο εξοπλισμό Urban Transport Magazineforum.mobilitate.eu.
Στο επόμενο βίντεο μας πληροφορεί πως λειτουργεί το σύστημα τρόλεϊ με φόρτιση εν κινήσει (In-Motion Charging, IMC)
Και στο επόμενο ένα παράδειγμα από την Σαιντ-Ετιέν Trolleybus STAS Solaris Skoda Trollino 12 IMC - Saint-Etienne
Πολιτική και κοινωνική διάσταση
Το ζήτημα ξεπερνά τα όρια μιας τεχνικής διαμάχης. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις για τη δημόσια συγκοινωνία, την ισορροπία ανάμεσα σε πολιτικές επιλογές και τεχνολογικά δεδομένα, αλλά και την ικανότητα του συνδικαλισμού να ασκεί πίεση χωρίς να υπονομεύει τον διάλογο.
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Μεταφορών φαίνεται να ποντάρει στην ανανέωση του στόλου με νέες τεχνολογίες, χωρίς όμως να έχει δημοσιεύσει μια ολοκληρωμένη μελέτη σύγκρισης κόστους–οφέλους ανάμεσα στα τρόλεϊ (συμπεριλαμβανομένων των IMC) και τα ηλεκτρικά λεωφορεία.
Συμπέρασμα
Η αντιπαράθεση για το μέλλον των τρόλεϊ δεν είναι απλώς μια διαμάχη για οχήματα και καλώδια. Είναι ένα τεστ για το αν η Αθήνα μπορεί να σχεδιάσει βιώσιμες, οικολογικές και οικονομικά λογικές συγκοινωνίες, χωρίς να παρασύρεται σε πολιτικά παιχνίδια και προσωπικές στρατηγικές και εξυπηρέτηση συμφερόντων.
Το «περίεργο παιχνίδι» — ή, όπως θα έλεγαν κάποιοι, το θέατρο του παραλόγου — μπορεί να είναι είτε μια τακτική που μπορεί να φέρει θετικά αποτελέσματα για τον κλάδο, είτε ένα επικίνδυνο στοίχημα που θα οξύνει τα πνεύματα χωρίς ουσιαστικό κέρδος. Ο χρόνος θα δείξει ποια από τις δύο εκδοχές θα επικρατήσει.
ΕΑΚ - ΣΑΚ ΗΛΠΑΠ
